Kto powinien udzielać ustanowień Pańskich?

Pastorze, poznaj Michała. Na początku tego roku Michał nawrócił się i został ochrzczony podczas ogólnouczelnianego wydarzenia ewangelizacyjnego i jest gotów zaangażować się w twoim kościele. Po rozmowie z nim, aby rozeznać jego nawrócenie, możesz mieć wiele pytań o to, jak przebiegł jego chrzest. W końcu miasto, w którym został ochrzczony, jest pełne lokalnych kościołów.

Chrzest i Wieczerza Pańska odbywają się w wielu miejscach: na kampusach uniwersyteckich, w domach, w małych grupach, na weselach. A jednak niewielu chrześcijan zadaje sobie pytanie, do kogo należą ustanowienia Pańskie, a tym bardziej, kto powinien je sprawować.

Dla kogo one są?

Musimy zacząć od dostrzeżenia, że zarówno chrzest, jak i Wieczerza Pańska zostały dane przez Jezusa lokalnemu kościołowi, a nie poszczególnym chrześcijanom czy nawet dobrym służbom parakościelnym.

Do lokalnych kościołów należą klucze królestwa, czyli dana im przez Jezusa władza wydawania sądów w Jego imieniu. Przez chrzest lokalny kościół przemawia w imieniu Jezusa do świata, mówiąc: „Ta osoba należy do Jezusa, a zatem jest z nami” (Mt 16:19; 18:18). Podobnie przez Wieczerzę Pańską lokalne kościoły używają danej przez Jezusa władzy, by odnawiać i jednoczyć swoich członków ze sobą nawzajem i ostatecznie z samym Jezusem (1Kor 10:17; 11:17–20, 33–34). Jezus nie dał władzy chrzczenia ani sprawowania Wieczerzy organizacjom parakościelnym ani poszczególnym osobom (z wyjątkiem apostołów). W konsekwencji organizacje parakościelne i osoby prywatne powinny zwyczajnie pozostawić chrzest i Wieczerzę lokalnemu kościołowi. W istocie organizacje parakościelne najlepiej czynią, gdy widzą siebie jako wsparcie dla lokalnego kościoła, a nie jako konkurencję.

Rozważając ten temat, zasięgnąłem opinii u wielu pastorów i liderów służb od Afryki, poprzez Bliski Wschód, po Daleki Wschód. Przeważająca odpowiedź tych braci brzmiała, że praktykowanie ustanowień poza lokalnym kościołem byłoby nie do pomyślenia. W rzeczy samej jedynymi osobami, które widzieli sprawujące ustanowienia Pańskie poza kontekstem kościelnym, byli zachodni misjonarze.

Kto ich udziela?

Skoro chrzest i Wieczerza należą do kościoła, musimy zapytać, kto w kościele powinien (zwykle) przewodzić udzielaniu tych ustanowień. Z pewnością istnieją wyjątki od reguły, ale zasadniczo starsi (prezbiterzy) powinni sprawować te dwa obrzędy.

Uczciwie mówiąc, biblia nie mówi wprost, że starsi mają udzielać ustanowień. Brak nakazu sprawia, że kwestia ustanowień Pańskich prowadzonych przez starszych jest kwestią mądrości. Jednak trudno byłoby dowieść, że apostoł Paweł, który głęboko troszczył się o to, by kościół wielbił Boga w porządku (1Kor 14:26–40; 1Tm 2:8–15), podchodziłby lekko do dwóch jedynych ustanowień Pańskich w kościele! Tak jak twój kościół (miejmy nadzieję) nie pozwala byle komu głosić Słowo, tak również powinien rozważnie podejść do tego, kto udziela ustanowień.

Jezus ustanowił w kościele dwa urzędy: starszych i diakonów (1Tm 3:1–13). Podczas gdy diakoni służą i pracują dla jedności kościoła, starsi mają być „dobrymi nauczycielami” i „trzymającymi się prawowiernej nauki” (1Tm 3:2; Tt 1:9). Ci mężczyźni zostali wybrani przez kościół, by nauczać, paść, nadzorować i strzec trzodę, nad którą Duch Święty ustanowił ich biskupami (1P 5:2; Dz 20:28). Nauczanie i nadzór rozciągają się na praktykę ustanowień, ponieważ ustanowienia w sposób widzialny ukazują ewangelię. Ustanowienia uczą. Dlatego nie jest nadużyciem wnioskować, że gdy kościół się gromadzi, ten, kto naucza (tzn. starsi), powinien zwykle być tym, kto udziela ustanowień. Gdy Paweł ganił zbór koryncki za podział, a nawet pijaństwo przy Wieczerzy Pańskiej, była to porażka całego kościoła. Jednak z pewnością przede wszystkim była to porażka starszych, których zadaniem było nauczać i strzec.

Jako pastor mieszkający za granicą od ponad dwunastu lat musiałem kilkukrotnie wyrabiań nowy paszport. A co, jeśli idąc ulicą w mojej dzielnicy poprosiłbym przypadkowego Amerykanina o wyrobienie paszportu? Czy mógłby mi pomóc? Oczywiście, że nie. On nie ma władzy do przeprowadzenia oficjalnej czynności Stanów Zjednoczonych. Amerykanie, którzy wyrabiali moje paszporty, czynili to nie jako prywatni obywatele, lecz z racji pełnionej funkcji. Mieli upoważnienie rządu USA do wydania nowego paszportu.

Podobnie jak urzędnicy paszportowi działający z autorytetu rządu, starsi zostali rozpoznani przez swoje zbory jako ci, którzy mają autorytet nauczania. Dlatego starsi powinni być zwykle tymi, którzy nauczają poprzez ustanowienia i nadzorują ich praktykę. Oczywiście są wyjątki od reguły. Na przykład osoby niebędące starszymi mogą chrzcić w warunkach pionierskiej misji. Podobnie kościoły bez starszych nie powinny zaniechać ustanowień. Raczej ci najbardziej dojrzali i zdolni do roztropnego sprawowania ustanowień powinni udzielać ich ludowi Bożemu, podczas gdy kościół modli się, by Bóg prędko dał starszych. Te wyjątki nie podważają mądrej zasady, by to starsi zwykle udzielali ustanowień.

Dlaczego to ma znaczenie?

Ustanowienia Pańskie stanowią kluczową część tego, co sprawia, że kościół jest kościołem. Właściwie rozumiane przedstawiają oczom i ustom ewangelię, którą można odczuć, zobaczyć i posmakować. Ustanowienia również wiążą członków kościoła ze sobą, ukazując jedność, jaką daje przynależność do Jezusa.

Kościoły muszą być nauczane, aby zrozumiały, jak ważne są ustanowienia i mogły cieszyć się ich dobrodziejstwami. Podobnie właściwe nauczanie broni kościoły przed zagrażającymi wierze błędnymi rozumieniami ustanowień Pańskich, które nękały kościół od zarania dziejów. Kto będzie nauczał? Zwykle będą to robić starsi.

Przetłumaczone i opublikowane przez Centrum Edukacji Chrześcijańskiej.